Methodologie en neutraliteit
Klimaatneutraliteit — de kernkeuze
Section titled “Klimaatneutraliteit — de kernkeuze”Dit naslagwerk neemt expliciet geen standpunt in over:
- Of klimaatverandering een crisis is
- Of CO₂-uitstoot schadelijk is
- Of de energietransitie wenselijk is
Dit is een bewuste en verdedigbare methodologische keuze. De analyse is geldig voor klimaatscepsis-aanhangers én klimaatzorg-delers. De conclusies staan onder alle redelijke methodologische keuzes.
Drie scenario’s — altijd naast elkaar
Section titled “Drie scenario’s — altijd naast elkaar”Bij elke kostenberekening worden drie scenario’s gepresenteerd:
| Scenario | Wat wordt meegenomen | Verlies NL (wind-keten) |
|---|---|---|
| Volledige neutraliteit | Geen ETS, geen SCC | €135–180 mld |
| Markt-realisme (hoofdtabel) | ETS wel, SCC niet | €115–160 mld |
| Volledige klimaatzorg | ETS + SCC €150/ton | €65–115 mld |
In geen enkel scenario is wind netto-positief voor de NL samenleving.
Wind-keten attributie — de juiste basislijn
Section titled “Wind-keten attributie — de juiste basislijn”Dit naslagwerk gebruikt wind-keten attributie (55–65% van €269 mld TenneT-investeringen wind-toerekenbaar), niet strikte directe attributie (40%).
Reden: de elektrificatie-mandaten (warmtepomp, EV, EPBD) zijn gevolg van de wind-keuze, niet autonome factoren.
| Attributie-niveau | Cumulatief verlies | Per huishouden |
|---|---|---|
| Strikte directe (40%) | €60–95 mld | €8–12k |
| Wind-keten (55–65%) — gebruik dit | €115–160 mld | €15–21k |
Volledige lifecycle — altijd
Section titled “Volledige lifecycle — altijd”Nooit alleen CAPEX of simpele OPEX. Altijd meegenomen:
- Performance-degradatie (0,5–1,2%/jaar modern fleet)
- Major component replacements (15–20% van CAPEX over levensduur)
- Curtailment en stilstandregelingen (5–15%)
- Ontmanteling + bladenverwerking
- Cybersecurity en compliance
- Stijgende verzekeringspremies
ETS versus SCC — methodologisch verschil
Section titled “ETS versus SCC — methodologisch verschil”ETS is een werkelijk betaalde kasstroom (feitelijk economisch verschijnsel). Het is echter afhankelijk van een politieke beslissing op klimaatpositionering. → Oplossing: ETS meenemen in het markt-realisme scenario, weglaten in volledige neutraliteit.
SCC (Social Cost of Carbon) is een gemodelleerde toekomstige schade. → Dit wordt nooit automatisch meegenomen. Alleen als derde scenario voor wie klimaatzorg deelt.
Autoriteitscriterium — welke bronnen worden gebruikt
Section titled “Autoriteitscriterium — welke bronnen worden gebruikt”Alleen geciteerd indien:
- TU Delft (Cell Reports Sustainability 2025, Korswagen-experimenten)
- TNO (ontmantelingskosten feb 2026)
- Netbeheer Nederland (€269 mld investeringsplan)
- CBS (vollasturen, vastgoeddata Groningen)
- KNMI (seismologische data)
- Imperial College London (degradatie-studies)
- Olauson 2017, Hamilton 2020, Korean 2025 (moderne degradatie)
- EU-Hof (Nevele-arrest C-24/19)
- Lazard LCOE+
- WindEurope, Vestas jaarverslagen
Geen marginale, dissidente of ideologisch geladen literatuur zonder empirische onderbouwing.
Wat dit naslagwerk niet is
Section titled “Wat dit naslagwerk niet is”- Geen academische peer review (gesimuleerd panel, niet echte benoemde experts)
- Geen vervanging voor formele beleidsadvisering (CPB, SCP, PBL)
- Geen voorspelling van toekomstige uitkomsten
- Geen klimaatscepsis-document
- Geen klimaatactivisten-document
- Geen finaal woord — externe peer review is aanbevolen als volgende stap