Ga naar inhoud

2. Netcongestie — Nederland gaat op slot

2. Het netcongestie-effect — Nederland gaat op slot

Section titled “2. Het netcongestie-effect — Nederland gaat op slot”

Dit is misschien wel het meest concrete en actuele effect van de gekozen wind+zon-strategie. De cijfers per december 2025 / 2026:

  • 14.000 bedrijven op wachtlijst voor nieuwe aansluiting
  • 8.600 partijen wachten op goedkeuring voor teruglevering
  • 45 weken gemiddelde wachttijd voor kleinverbruikers (huishoudens, kleine bedrijven)
  • 21 weken voor verzwaring bestaande aansluiting
  • 1,5 miljoen huishoudens zullen direct geraakt worden in 2030
  • 60% van TenneT’s uitbreidingsprojecten 2,5 jaar te laat
  • Uitbreiding hoogspanningsnet: 7-10 jaar per project

Vanaf 1 juli 2026 geldt voor de hele provincie Utrecht een complete aansluitstop voor zwaardere aansluitingen. Concreet:

  • Particuliere woningeigenaren: geen overstap naar inductie of warmtepomp
  • MKB-bedrijven: geen verzwaring mogelijk
  • Maatschappelijke instellingen: geen uitbreiding
  • Nieuwbouw: geen garantie op aansluiting

Delft volgt: pas in 2034 verwacht TenneT daar weer ruimte. Vergelijkbare situaties in Brabant, Gelderland, Limburg en delen van de Randstad.

Het land kan economisch niet meer groeien op de plekken waar het stroomnet vol zit — en dat is in 2026 een groot deel van Nederland.

Concrete consequenties:

  • Bedrijven kunnen niet uitbreiden of verduurzamen (paradoxaal!)
  • Datacenters wijken uit naar andere landen
  • Industrie kan niet elektrificeren zoals beleid vraagt
  • Nieuwbouwwijken lopen vast
  • Logistieke centra, scholen, ziekenhuizen moeten in de wachtrij

Het Maatschappelijk Prioriteringskader van de ACM betekent dat ziekenhuizen, scholen en waterschappen voorrang krijgen — wat impliciet betekent dat andere economische activiteit moet wachten.

Het CPB heeft gewaarschuwd voor structurele groeibeperkingen door netcongestie. Concreet:

  • Bedrijven verhuizen activiteiten naar Duitsland of België
  • Investeringsklimaat verslechtert
  • BlackRock CEO Larry Fink (geciteerd door Clintel, januari 2026): “transitioning to solar and wind will cause a global power shortage”

De ironie: de “groene transitie” leidt feitelijk tot een verlamming van de elektrificatie — terwijl elektrificatie juist het centrale doel was.